Antibiotik müqaviməti: Qlobal təhlükə
Bakteriyaların antibiotiklərə qarşı dözümlülük qazanması müasir təbabətin ən böyük problemlərindən biridir.
Antibiotik müqaviməti bakteriyaların antibiotiklərə qarşı davamlılıq qazanmasıdır. Bu zaman adi infeksiyaların müalicəsi çətinləşir, xəstəxanada qalma müddəti artır, ağırlaşma və ölüm riski yüksəlir.
WHO antibiotik müqavimətini dünyanın ən ciddi ictimai sağlamlıq təhdidlərindən biri hesab edir. 2019-cu ildə bakterial antimikrob müqaviməti 1,27 milyon ölümə birbaşa səbəb olmuş, ümumilikdə isə təxminən 4,95 milyon ölümlə əlaqəli olmuşdur. (World Health Organization)
CDC məlumatlarına görə, ABŞ-da hər il 2,8 milyondan çox antibiotikə davamlı infeksiya qeydə alınır və 35 mindən çox insan bu səbəbdən həyatını itirir. (CDC)
Müqavimətin əsas səbəbləri antibiotiklərin həkim təyinatı olmadan qəbulu, virus infeksiyalarında antibiotik istifadəsi, müalicə kursunun yarımçıq saxlanılması, kənd təsərrüfatında antibiotiklərin düzgün istifadə olunmaması və infeksiyaya nəzarət tədbirlərinin zəif olmasıdır.
Antibiotiklər qrip, soyuqdəymə, COVID-19 və digər virus infeksiyalarına təsir etmir. Onların lazımsız istifadəsi fayda vermir, əksinə, gələcəkdə bakterial infeksiyaların müalicəsini çətinləşdirə bilər.
Antibiotik müqavimətinin qarşısını almaq üçün antibiotiklər yalnız həkim göstərişi ilə qəbul edilməli, təyin olunan doza və müddətə əməl olunmalı, başqasına yazılmış antibiotik istifadə edilməməli və evdə qalmış antibiotiklər özbaşına qəbul edilməməlidir.
Profilaktika da çox vacibdir: əl gigiyenası, peyvəndlənmə, təhlükəsiz qida istifadəsi, xəstə şəxslərlə yaxın təmasdan çəkinmək və xəstəxanalarda infeksiyaya nəzarət tədbirləri antibiotik ehtiyacını azalda bilər.
Antibiotik müqaviməti yalnız həkimlərin deyil, bütün cəmiyyətin problemidir. Antibiotiklərdən məsuliyyətli istifadə bu dərmanların gələcək nəsillər üçün də effektiv qalmasına kömək edir.